Kwalifikacje do finałów MŚ 2018 r.

 

Poniższe zestawienie zawiera wykaz uczestników mundialu 2018 roku oraz przyrost lub ubytek ich punktów rankingowych uzyskanych podczas meczów kwalifikacyjnych do MŚ w Rosji w 2018 roku.

                           Tabelka rankingowa
                    =================================
                     Lp  Drużyna                 PU    
                    =================================
                      1. Brazylia               6,27
                      2. Arabia Saudyjska       6,02
                      3. Dania                  4,90
                      4. Nigeria                4,79
                      5. Urugwaj                4,50
                      6. Tunezja                4,43
                      7. Szwecja                4,05
                      8. Belgia                 3,90
                      9. Islandia               3,82
                     10. Niemcy                 3,72
                     11. Serbia                 3,71
                     12. Hiszpania              2,78
                     13. Chorwacja              2,37
                     14. Panama                 2,26
                     15. Szwajcaria             1,98
                     16. Maroko                 1,94
                     17. Polska                 1,31
                     18. Portugalia             0,98
                     19. Meksyk                 0,54
                     20. Senegal                0,53
                     21. Australia              0,41
                     22. Anglia                 0,33
                     23. Kostaryka              0,28
                     24. Iran                   0,05
                     25. Rosja                  0,00
                     26. Egipt                 -0,03
                     27. Japonia               -0,18
                     28. Peru                  -1,39
                     29. Kolumbia              -1,51
                     30. Francja               -1,78
                     31. Korea Płd.            -3,54
                     32. Argentyna             -6,68
                     ================================
                                               50,76

 

Drużyna, która wywalczyła podczas kwalifikacji awans do finałów MŚ osiągnęła swój cel, czyli można powiedzieć, że zanotowała sukces. W systemie rankingowym Elo sukcesem jest osiągnięcie wyniku powyżej oczekiwanego.

Reprezentacja Brazylii wygrała eliminacje w strefie CONMEBOL z 10 punktową przewagą nad Urugwajem. Przewagę taką wypracowała sobie w 18 meczach. To tak jak gdyby, któraś z drużyn wygrała ligę angielską (w której zespoły grają po 38 meczów w sezonie) różnicą ponad 20 punktów. Sukces Brazylii był zatem olbrzymi, stąd tak duży u niej przyrost liczby punktów rankingowych.

Arabia Saudyjska w dniu 11-06-2015 roku, czyli w dniu rozgrywania pierwszego swojego meczu eliminacyjnego, zajmowała w mojej wersji systemu rankingowego Elo dopiero 93 miejsce. Czym dany zespół jest niżej notowany, tym łatwiej jest mu powiększyć liczbę posiadanych punktów rankingowych.

Reprezentacja Danii w kwalifikacjach wystartowała kiepsko. Po przegraniu w dniu 11.10.2016 roku w Kopenhadze meczu z Czarnogórą znalazła się w tabeli rankingowej na 49 pozycji. Pod koniec eliminacji radziła sobie z przeciwnikami znacznie lepiej. W dniu 01.09.2017 roku pokonała Polskę aż 4-0. W rankingu Elo, czym później rozegrany jest mecz, tym większy ma wpływ na końcową liczbę punktów rankingowych. Dlatego w powyższym zestawieniu zespół z półwyspu Jutlandzkiego wyprzedza biało-czerwonych.

Ekipa Argentyny awans do finałów MŚ zapewniła sobie dopiero w ostatniej rundzie. Wypadła w tym turnieju znacznie poniżej oczekiwań swoich kibiców. W okresie od 24-03-2016 do 10-10-2016 była liderem w mojej wersji systemu rankingowego. Utrata tak znacznej liczby punktów rankingowych nie bierze się więc znikąd.

Suma punktów rankingowych u wszystkich 211 drużyn klasyfikowanych w mojej wersji rankingu Elo jest wielkością stałą od chwili dołączenia do tej listy reprezentacji Kosowa i wynosi 121993,23. Jak widać z poniższej tabeli zdecydowana większość reprezentacji narodowych, które awansowały do finałów MŚ w Rosji, podczas eliminacji zanotowała przyrost liczby punktów rankingowych. Suma liczby punktów rankingowych u wszystkich przyszłych finalistów MŚ w Rosji podczas eliminacji wzrosła o 50,76. Jest to właśnie premia za wywalczenie awansu.

Finały MŚ 2018

Suma punktów rankingowych u wszystkich uczestników mundialu bezpośrednio przed turniejem wynosiła 19025.48 i powinna być dokładnie taka sama jak w momencie zakończenia tego turnieju. W myśl logiki, na której oparty jest system rankingowy Elo, drużyny, które uzyskały wyniki powyżej oczekiwanych powinny zanotować przyrost liczby punktów rankingowych. Natomiast u zespołów, które uzyskały wyniki poniżej oczekiwanych (zawiodły), ranking powinien zmaleć.

W poniższych zestawieniu w rubryce Rank1 podany jest ranking drużyn w momencie otwarcia mundialu, a rubryce Rank2 podczas jego zakończenia.

A teraz porównajmy jak oceniane są drużyny przy pomocy systemu rankingowego Elo i przy pomocy formuły rozgrywek, jaka jest aktualnie stosowana podczas finałów MŚ. Poniższe zestawienie zawiera wykaz drużyn, które odpadły z turnieju po fazie grupowej.

                    Zestawienie PU
 ========================================================
 Lp  Drużyna              Rank przed   Rank po   Różnica
 ========================================================
  1. Korea Płd.              588,00    590,07      2,07
  2. Iran                    592,46    593,93      1,47
  3. Nigeria                 589,58    590,20      0,62
  4. Senegal                 591,82    592,17      0,35
  5. Kostaryka               591,09    591,06     -0,03
  6. Tunezja                 589,91    589,57     -0,34
  7. Serbia                  594,10    593,74     -0,36
  8. Maroko                  593,22    592,77     -0,45
  9. Arabia Saudyjska        587,52    586,83     -0,69
 10. Australia               592,00    591,23     -0,77
 11. Peru                    598,51    597,65     -0,86
 12. Islandia                592,67    591,04     -1,63
 13. Polska                  594,45    592,51     -1,94
 14. Egipt                   586,70    584,64     -2,06
 15. Panama                  588,21    585,84     -2,37
 16. Niemcy                  601,73    597,79     -3,94
 =======================================================
     Suma                   9471,97   9461,04    -10,93

Większość zespołów, które tak wcześnie pożegnały się mundialem nie była zadowolona ze swej postawy. W myśl logiki zawartej w systemie Elo ranking drużyn, które zawiodły powinien zostać obniżony. Znajduje to odzwierciedlenie w powyższym zestawieniu. Czytelnik może stwierdzić jak wyniki zawarte w ostatniej kolumnie powyższego zestawienia pokrywają się z jego intuicją. Korea Płd. wygrywając z Niemcami 2-0 zanotowała olbrzymi sukces. Dlatego ranking jej po tym meczu powinien wzrosnąć. Również kibice drużyny z Iranu nie powinni mieć pretensji co do podstawy swojego zespołu. Reprezentacja tego kraju znalazła w grupie z dwoma bardzo wysoko notowanymi reprezentacjami Hiszpanii i Portugalii. Z tą drugą drużyną osiągnęła wynik remisowy, co jest dużym sukcesem zespołu z Azji. Dlatego fakt ten znajduje odzwierciedlenie w rankingu Elo.

Również zespoły, które wyeliminowane zostały w 1/8 finału w większości przypadków raczej rozczarowały niż zachwycili. Dlatego łączny ich ranking został obniżony o 3.43 pkt.

                   Zestawienie PU
 ========================================================
 Lp  Drużyna              Rank przed   Rank po   Różnica
 ========================================================
  1. Japonia                 588,50    589,77      1,27
  2. Dania                   597,16    598,03      0,87
  3. Kolumbia                596,72    597,26      0,54
  4. Meksyk                  593,30    593,23     -0,07
  5. Szwajcaria              597,31    596,91     -0,40
  6. Portugalia              598,62    597,66     -0,96
  7. Hiszpania               602,38    600,31     -2,07
  8. Argentyna               598,51    595,90     -2,61
 =======================================================
     Suma                   4772,50   4769,07     -3,43

Dla zespołu z Japonii sukcesem było już wyjście z grupy. Natomiast kibice reprezentacji Portugalii, Hiszpanii, czy Argentyny oczekiwali od swych pupili znacznie więcej niż tylko wyjście z grupy.

Drużyny, które dotarły do 1/4 finału w większości przypadków powinni być zadowolone ze swoich rezultatów. System Elo to zauważył i odnotował u nich przyrost punktów rankingowych.

                   Zestawienie PU
 ========================================================
 Lp  Drużyna              Rank przed   Rank po   Różnica
 ========================================================
  1. Rosja                   590,20    593,03      2,83
  2. Szwecja                 594,90    596,21      1,31
  3. Urugwaj                 596,35    597,59      1,24
  4. Brazylia                606,96    605,41     -1,55
 =======================================================
     Suma                   2388,41   2392,24      3,83

Fani drużyn z Rosji czy ze Szwecji nie powinni narzekać na wyniki swojej drużyny. Natomiast Urugwaj miał pecha. Już w ćwierćfinale natrafił na późniejszego zwycięzce tego turnieju, czyli zespół z Francji. Dla ekipy z Brazylii sukcesem byłoby tylko zdobycie tytułu Mistrza Świata.

Na koniec przyjrzyjmy się dokładniej czołowej czwórce drużyn.

                   Zestawienie PU
 ========================================================
 Lp  Drużyna              Rank przed   Rank po   Różnica
 ========================================================
  1. Belgia                  599,31    603,19      3,88
  2. Anglia                  598,03    597,36     -0,67

 =======================================================
     Suma                   1197,34   1200,55      3,21

                   Zestawienie PU
 ========================================================
 Lp  Drużyna              Rank przed   Rank po   Różnica
 ========================================================
  1. Francja                 598,95    604,16      5,21
  2. Chorwacja               596,31    598,42      2,11
 =======================================================
     Suma                   1195,26   1202,58      7,32

Reprezentacja Francji na 7 rozegranych podczas mundialu meczów wygrała 6 i tylko 1 z Danią zremisowała. Stąd bierze się tak duży u nich przyrost liczby punktów rankingowych. Jest to dowód na to, że Francuzi tytuł Mistrzów Świata zdobyli zasłużenie.

Ekipa z Belgii odniosła aż 6 pełnowartościowych (tzn. bez konieczności rozstrzygania meczu w dogrywce) zwycięstw i poniosła tylko jedną porażkę, w półfinale w meczu z Francją. Osiągnęła w tym turnieju znacznie lepsze wyniki niż ekipa z Chorwacji. Ta ostatnia z kolei miała dużo więcej szczęścia. Z Francją spotkała się dopiero w finale, a w fazie pucharowej odniosła dwa zwycięstwa (z Danią i Rosją) dopiero po serii rzutów karnych. Takie wygrane wielu sprawozdawców sportowych nazywa słusznie loterią. Gracz z najniższej klasy rozgrywkowej jest w stanie oddać strzał nie do obrony, a największe sławy nie potrafiły nawet trafić w światło bramki. W mojej wersji systemu rankingowego Elo takie mecze traktuję jako remisowe.

Reprezentacja Anglii wg mojej wersji rankingu Elo zanotowała podczas mundialu w Rosji spadek liczby punktów rankingowych, tzn że system Elo uznał, że uzyskała wynik poniżej oczekiwanego. Jak to możliwe, skoro dotarła aż do półfinału. Wszystko się wyjaśni, gdy przyjrzymy się dokładniej wszystkim jej rezultatom. W fazie grupowej natrafiła na dwóch słabiutkich rywali tzn. Tunezję i Panamę. Z takimi drużynami wstyd byłoby jej nie wygrywać. Odniosła tylko jedno pełnowartościowe zwycięstwo ze Szwecją w ćwierćfinale. Do 1/8 finału awansowała po serii rzutów karnych w meczu z Kolumbią. Przegrała natomiast trzy mecze, dwa z Belgią i jeden z Chorwacją.

W systemie pucharowym o przejściu do następnej rundy decyduje tylko wynik jednego meczu z ostatnim przeciwnikiem. Dlatego nierzadko dużą rolę odgrywa przysłowiowy łut szczęścia. Ranking Elo ocenia drużynę na podstawie wielu meczów i dlatego rola przypadku jest mała. Dlatego przyrost liczby punktów rankingowych u Belgii jest większy niż u Chorwacji. System pucharowy jest najmniej sprawiedliwym, najbardziej loteryjnym ze wszystkich sensownych systemów rozgrywek. Niektóre drużyny na niższym szczeblu mają znacznie trudniejszych przeciwników niż inne na wyższym. Dlatego ocena siły gry wybranego zespołu przy pomocy systemu pucharowego jest płytka i powierzchowna, a przy pomocy systemu rankingowego Elo o wiele bardziej głębsza, bardziej wiarygodna, dokładniejsza i rzetelna. W systemie pucharowym bierze się pod uwagę tylko suchy wynik, zaś w systemie Elo oprócz wyniku meczowego ważną rolę odgrywa również siła gry przeciwnika.

Poniższe dwie tabelki zawierają wykaz punktów rankingowych bezpośrednio przed mundialem i w chwili jego zakończenia.


                 Tabela rankingowa                                Tabela rankingowa
            przed rozpoczęciem mundialu                        po zakończeniu mundialu  
       ======================================          ======================================
       M-ce Drużyna            Ranking    PU           M-ce Drużyna            Ranking    PU
       ======================================          ======================================
         1. Brazylia            606,96  -1,55            1. Brazylia            605,41  -1,55
         2. Hiszpania           602,38  -2,07            2. Francja             604,16   5,21
         3. Niemcy              601,73  -3,94            3. Belgia              603,19   3,88
         4. Belgia              599,31   3,88            4. Hiszpania           600,31  -2,07
         5. Francja             598,95   5,21            5. Chorwacja           598,42   2,11
         6. Portugalia          598,62  -0,96            6. Dania               598,03   0,87
         7. Argentyna           598,51  -2,61            7. Niemcy              597,79  -3,94
         8. Peru                598,51  -0,86            8. Portugalia          597,66  -0,96
         9. Anglia              598,03  -0,67            9. Peru                597,65  -0,86
        10. Szwajcaria          597,31  -0,40           10. Urugwaj             597,59   1,24
        11. Dania               597,16   0,87           11. Anglia              597,36  -0,67
        13. Kolumbia            596,72   0,54           12. Kolumbia            597,26   0,54
        14. Urugwaj             596,35   1,24           13. Szwajcaria          596,91  -0,40
        15. Chorwacja           596,31   2,11           15. Szwecja             596,21   1,31
        16. Szwecja             594,90   1,31           16. Argentyna           595,90  -2,61
        19. Polska              594,45  -1,94           19. Iran                593,93   1,47
        20. Serbia              594,10  -0,36           20. Serbia              593,74  -0,36
        23. Meksyk              593,30  -0,07           23. Meksyk              593,23  -0,07
        24. Maroko              593,22  -0,45           24. Rosja               593,03   2,83
        25. Islandia            592,67  -1,63           25. Maroko              592,77  -0,45
        27. Iran                592,46   1,47           27. Polska              592,51  -1,94
        31. Australia           592,00  -0,77           30. Senegal             592,17   0,35
        32. Senegal             591,82   0,35           33. Australia           591,23  -0,77
        34. Kostaryka           591,09  -0,03           34. Kostaryka           591,06  -0,03
        40. Rosja               590,20   2,83           35. Islandia            591,04  -1,63
        43. Tunezja             589,91  -0,34           41. Nigeria             590,20   0,62
        45. Nigeria             589,58   0,62           43. Korea Płd.          590,07   2,07
        51. Japonia             588,50   1,27           45. Japonia             589,77   1,27
        52. Panama              588,21  -2,37           47. Tunezja             589,57  -0,34
        53. Korea Płd.          588,00   2,07           58. Arabia Saudyjska    586,83  -0,69
        56. Arabia Saudyjska    587,52  -0,69           63. Panama              585,84  -2,37
        62. Egipt               586,70  -2,06           69. Egipt               584,64  -2,06
       ======================================          ======================================
                              19025,48   0,00                                 19025,48   0,00

Suma punktów rankingowych w systemie Elo u wszystkich uczestników mundialu przed tym turniejem i po jego zakończeniu powinna być dokładnie taka sama. Łączny przyrost/ubytek (PU) liczby punktów rankingowych powinien wynosić zero. W systemie tym rozegranie przez daną ekipę większej liczby meczów może w równym stopniu przynieś przyrost co i ubytek liczby punktów rankingowych. Natomiast, zwiększenie liczby meczów ocenianych przy pomocy rankingu Elo, podnosi tylko jego wiarygodność.

Jak widać futbolowy ranking Elo bez wagi turnieju i przepisów chroniących punkty zespołów, które przeszły do rundy pucharowej, dość dobrze odzwierciedla układ sił drużyn, jest intuicyjny i bardzo prosty w stosowaniu.

Temat ten jest jeszcze daleki od wyczerpania.